ضبطهای خصوصی: نمونه هایی 78 دور از دهه 1330 شمسی

tar solo- Jalil Shahnazتاریخ صنعت ضبط صدا از نخستین روزهای خود شاهد ضبط خصوصی بوده و لوله های فنوگراف که برای ضبط خصوصی به کار رفته اند، تاریخی کهنتر از لوله های تولید شده صنعتی دارند. باید اشاره کرد که همه لوله های فنوگراف که در ایران ضبط شده اند و در پایان نامه خانم مهسا محب علی و مقالات آقای محمدرضا شرایلی مورد بررسی قرار گرفته اند، در زمره ضبطهای خصوصی قرار می گیرند.

برای صفحه های سنگی و وینیل دقیقا شرایط برعکس بوده و دیسکهای گرامافون، از آغاز به صورت عمومی و صنعتی تولید شده اما بعدا دستگاههای ضبط خصوصی آن و صفحه های قابل ضبط، به بازار عرضه شده و مورد استفاده قرار می گیرند. وجود تعدادی از دستگاههای ضبط و پخش صفحه از اواخر دهه 1320 شمسی و به ویژه در دهه 1330 شمسی در ایران قطعی است که نمونه هایی از آثار منحصر به فرد آنها به دست آمده و بخشی از آنها و به ویژه آثار بسیار مهمی از هنرستان موسیقی در مقاله زیر در فصلنامه صفحه سنگی شماره 11 گزارش شده است:

صفحه های ضبطهای خصوصی 78 دور

کاربرد دیگری از این دستگاهها، تکثیر و کپی کردن از صفحه های نایاب دیگر بوده که صد البته، فاقد کیفیت نسخه اصلی بوده اند.

در زیر نمونه های صوتی از ضبطهای خصوصی به یادگار مانده از دهه 1330 شمسی تقدیم می گردد:

تار سلوی جلیل شهناز (همایون)

 

اهمیت ضبطهای خصوصی وقتی روشنتر می شود که بدانیم هنرمندان مطرحی چون آقای امامی (از اصفهان) وجود دارند که آثار منتشر شده عمومی از ایشان دیده نشده و تنها احتمال یافتن آثاری از ایشان به صورت ضبط های خصوصی روی صفحه یا نوار ریل وجود دارد

تصنیف سه گاه با صدای امامی، تار شهناز و ویولون شاپوری از ضبط خصوصی روی صفحه

 

امیر منصور

 

1068 Total Views 1 Views Today

2 دیدگاه در “ضبطهای خصوصی: نمونه هایی 78 دور از دهه 1330 شمسی

  1. درود
    بسيار جالب توجه و ارزشمند بود. فايل هاي صوتي هم بسيار عالي بودند. جناب استاد منصور بنده شنيده ام از صداي مرحوم سيد حسين طاهرزاده نيز چند صفحه خصوصي وجود دارد. اين اين موضوع را تاييد مي فرمائيد؟ در ضمن آيا از مرتضي خان مجوبي و ديگر اساتيد هم صفحه هاي خصوصي موجود مي باشد؟

    • سلام جناب آقای شریفی،
      خبر دقیق و قابل استنادی از وچود صفحه های ضبط خصوصی از مرحوم طاهرزاده، مرتضی خان و اساتید دیگر ندارم اما بخشی از حیات اساتید مذکور مقارن با زمان و دوره ای است که امکانات ضبط خصوصی در ایران وجود داشته است پس احتمال یافت شدن چنین آثاری منتفی نیست.
      امیر منصور

پاسخ دهید